Polecenia

Linux polecenia podstawa

• shutdown
• Przeznaczenie: zamykanie systemu
• Parametry: shutdown [minuty] [informacja dla zalogowanych użytkowników]
• shutdown - natychmiastowe zamknięcie systemu
• shutdown now - natychmiastowe zamknięcie systemu
• shutdown 0 (zero) - natychmiastowe zamknięcie systemu
• shutdown 2 - system zamknie się za 2 minuty
• adduser
• Przeznaczenie: dodawanie nowego użytkownika
• Parametry:adduser [nazwa użytkownika]
• adduser jan - dodaje użytkownika do komputera o nazwie(imieniu) jan
  Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tej komendy, jeśli nie jesteś musisz się najpierw przelogować na root'a
• newgrp
• Przeznaczenie: dodawanie nowej grupylub przełączanie na inną
• Parametry:newgrp [nazwa grupy]
• newgrp programmers - dodaje nową grupę o nazwie programmers
  Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tworzenia grupy, jeśli nie masz prawo do zmieniania się międz nimi
• passwd
• Przeznaczenie: zmiana hasła
• Parametry: passwd [użytkownik]
• adduser - zmienia hasło loginu na którym jesteś zalogowany
• adduser thomson - zmienia hasło użytkownika thomson, jeśli jesteś zalogowany jako root i nie musisz znać poprzedniego hasła zwykłego użytkownika
  Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root masz prawo dostępu do tej komendy, jeśli nie jesteś musisz się najpierw przelogować na root'a
• logout
• Przeznaczenie: służy do wylogowania się
• Parametry: brak
  Opis: po wpisaniu polecenia widzimy napis do zalogowowania się
• who
• Przeznaczenie: sprawdzamy kto jest aktualnie zalogowany
• Parametry: who [parametry]
• who - pokazuje np: root tty01 Dec 13 12:42
• who am i - pokazuje nam informacje o naszym loginie
  Opis: możesz za pomocą tego polecenia sprawdzić kto jest zalogowany lub "kim" jesteś w systemie
• users
• Przeznaczenie: pokazuje kto jest zalogowany
• Parametry: brak
  Opis: ta komenda jedynie pokazauje po przecinku nazwy użytkowników zalogowanych w systemie
• w
• Przeznaczenie: pokazuje kto jest zalogowany
• Parametry: brak
  Opis: po wpisaniu widzisz napisy :
  
  8:43pm up 13 min, 3 users, load average: 0.07, 0.20, 0.20
  USER TTY FROM LOGIN@ IDLE JCPU PCPU WHAT
  ^^^a co poszczególne rzeczy oznaczają^^^
  8:43pm - bieżaca godzina (20:43)
  
  up 13 min - jak długo pracuje nasz system (13min)
  3 users - ilu użytkowników pracuje w systemie
  load average - obciążenie systemu przez programy
  USER - identyfikator użytkownika
  
  TTY - nazwa terminalu
  FROM - informacja dodatkowa
  LOGIN@ - godzina zalogowania
  IDLE - ile czasu upłynęło od ostatniego naciśnięcia klawisza
  JCPU - czas zużyty przez wszystkie programy na danym terminalu
  
  PCPU - oraz przez wszystkie programy w danym momencie
  WHAT - nazwa aktywnego procesu
• whoami
• Przeznaczenie: sprawdzamy nazwą loginu na którym się zalogowaliśmy
• Parametry: brak
  Opis: jeśli jesteś zalogowany jako root to wyśwetla napis w następnej linijce "root"
• mesg
• Przeznaczenie: zezwolenie lub nie na przyjmowania komunikatów
• Parametry: adduser [Yn]
• mesg y - możesz otrzymywać wiadomości
• mesg n - nie możesz otrzymywać wiadomości
  Opis: jest to możliwość ustawienia czy do ciebie mają przychodzić komunikaty
• write
• Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
• Parametry: write [użyykownik] [wiadomość]
• write pasternak wiadro - wysłanie wiadomości do użytkownika pasternak, u pasternaka pojawi się tekst: Message from silverstar!root on tty1 at 23:33 wiadro po polsku i ludzku: "Wiadomość od root wysłana o godz. 23:33" i teraz wiadomosc "wiadro"
  Opis: polecenie daje możliwość wysłania komunikaty do wybranej osoby
• wall
• Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
• Parametry: wall [plik tekstowy]
• wall mes.txt - wysłanie do wszystkich użytkowników wiadomści z pliku mes.txt
  Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkch osób
• rwall
• Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
• Parametry: wall [plik tekstowy]
• wall mes.txt - wysłanie do wszystkich sieci wiadomści z pliku mes.txt
  Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkch sieci
• ruser
• Przeznaczenie: wysyłanie komunikatów
• Parametry: wall [plik tekstowy]
• wall mes.txt - wysłanie do wszystkich pracujących w systemie użytkowników wiadomści z pliku mes.txt
  Opis: polecenie daje możliwość wysłania wiadomości do wszystkch sieci
• talk
• Przeznaczenie: interaktywna rozmowa
• Parametry: talk [login][@sieć]
• talk parker - wtedy pokaże się wiadomość
  
  No connect yet - brak polaczenia
  Waiting for your party to respond - czekanie na odp.
  Your party is not logged on - brak partnera w sieci Ringing your party again - ponowne wezwanie
  Connection established - nawiazano polaczenie
  U odbiorcy pojawi napis
  Message from Talk_Daemon@kom.net at 23:33
  talk: connection requested by root
  
  talk: respond with: talk root
  
  Czyli jesli adresat po odczytaniu tego napisze
  talk root, to polaczenie zostanie nawiazane
  
  Opis: mozemy nawiazac interaktywny kontakt nie tylko z osoba z naszego komputera, ale tez innego z sieci
• finger
• Przeznaczenie: informacja o użytkownikach
• Parametry: finger [user]
• finger - pokarze się nam okienko w rodzaju: LOGIN NAME TTY IDLE WHEN WHERE
  root root ttyp1 1.01s Jan 20:33 Unknow
  
• finger root - pokarze się nam okienko w rodzaju:
  Login name: root In real life: root
  Directory: /root Shell: /bin/bash
  On since Jan 27 20:33:11 on ttyp1 at Unknow
  No unread mail
  
  No Plan.
  ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
  Jak widac dowiadujemy się, jakie są prawdziwe personalia użytkownika
  (In real life), nazwy jego kartoteki prywatnej (Directory),
  rodzaj shell'a (Shell), kiedy się zalogowal (On since), lub kiedy ostatnio
  byl w sieci (Last login), czy dostal/czytal ostatnią paczkę poczty
  Opis: Są to szczegółowe informacje o użytkownikach
• su
• Przeznaczenie: szybka zmiana loginu
• Parametry: su [user]
• su root - zmieniamy się w użytkownika root po podaniu jego hasła
  Opis: jesli jestesmy jako root nie trzeba podawać hasła
• chmod
• Przeznaczenie: zmieniamy parametry pliku
• Parametry: chmod [u(user)|g(grupa)|o(właściciel)|a(wszyscy)][+|-][r(czytanie)|
  w(pisanie)|x(uruchamianie)][nazwa pliku]
• chmod ugo-rw file - odbieramy prawa dostępu do czytania i modyfikowania pliku właścicielowi,grupie oraz użytkownikom
• chmod a-rw - j/w
• chmod a+r - wszyscy mają prawo do czytania pliku
• chmod a+rwx - wszyscy mają prawo do czytania,zapisywania i uruchamiania pliku
• Parametry: chmod [liczba od 000 do 777][nazwa pliku]
  pierwsza liczba to użytkownik, druga liczba to grupa a trzecia pozoztali
  0 lub --- brak praw dostępu
  1 lub --x wykonywanie
  2 lub -w- czytanie
  3 lub -wx zapis
  4 lub r-- zapis i wykonywanie
  5 lub r-x odczyt
  6 lub rw- odczyt i zapis
  7 lub rwx odczyt, zapis i wykonywanie
• chmod 777 file - dajemy pełny dostęp właścicielowi,grupie oraz użytkownikom
• chmod 000 file - zabieramy pełny dostęp właścicielowi,grupie oraz użytkownikom
• chmod a+r - wszyscy mają prawo do czytania pliku
• chmod a+rwx - wszyscy mają prawo do czytania,zapisywania i uruchamiania pliku
  Opis: są to prawodostępu dające lub nie prawa do zapisu, czytania i wykonywania jakie są prawa można zobaczyć wpisując ls -l na początku jest -rwxr--r-- pierwszy znak oznacza plik, katalog..., jeśli zwykły plik to jest minus-, 9 następnych to prawa dostępu 3 pierwsze dla włąściciela 3 następe dla grupy a 3 ostatnie dla wszystkich
• chown
• Przeznaczenie: zmieniamy parametry pliku
• Parametry: chmod [user] [plik]
• chown rex doc6 - rex jest właścicielom pliku doc6
• chown rex doc* - rex jest właścicielom wszystkich plików w katalogu zaczynających się na doc np. doc5, doc98
• chown rex ??? - rex jest właścicielom wszystkich plików mających 3 litery np. doc, abc
  Opis: jest to możliwość ustawienia właściciela pliku lub plików
• chgrp
• Przeznaczenie: ustawiamy która grupa jest właścicielem pliku pliku
• Parametry: chgrp [grupa] [plik]
• chgrp gracze spis - gracze są właścicielami pliku spis
• chgrp gracze * - gracze są właścicielami wszystkich plików
  Opis: jest to możliwość ustawienia czy d ciebie mają przychodzić komunikaty
• Polecenia związane z katalogami: ls
• Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu
• Parametry: ls [parametr] [katalog]
• ls - zostaną wyświetlone pliki i katalogi jeden po drugim
• ls -a - zostaną wyświetlone wszystkie pliki (ukryte) i katalogi
• ls -l - zostaną wyświetlone pliki i katalogi w postaci listy
• ls -t - zostaną wyświetlone pliki i katalogi według daty, najpierw wyświetlane są pliki nowsze
• ls -r - zostaną wyświetlone pliki i katalogi według daty, najpierw wyświetlane są pliki starsze
  Opis: jest możliwość łączenia parametrów w postaci ls -al jednak źle będą rozpoznawane ls -a -l
• dir
• Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu
• Parametry: brak
  Opis: to samo po napisaniu ls (bez parametrów)
• pwd
• Przeznaczenie: sprawdzanie w którym jesteśmy katalogu
• Parametry: brak
  Opis: po wpisaniu komendy pokazuje się odpowiedź
• cd
• Przeznaczenie: zmiana katalogu
• Parametry: ls [parametr lub katalog]
• cd .. - cofamy się o 1 katakog na dół
• cd ../.. - cofamy się o 2 katakogi na dół
• cd gry - otwieramy katalog gry
• cd gry/tetris - otwieramy katalog tetris w katalogu gry
• cd ../programy - otwieramy katalog programy w katlogu niżej
• cd /programy - otwieramy katalog programy na samym "dole"
• cd - otwieramy własny katalog
  Opis: jest to możliwość zmieniania aktualnego katalogu
• rmdir
• Przeznaczenie: usuwanie katalogu
• Parametry: rmdir [katalog(i)]
• rmdir kat1 - usuniencie katalogu kat1
• rmdir kat1 kat2 - usuniencie katalogu kat1 i kat2
• rmdir kat1/kat10 - usuniencie katalogu kat10 w katalogu kat1
  Opis: jest możliwość usunięcia katalogu, UWAGA katalog musi być pusty
• mkdir
• Przeznaczenie: sprawdzanie zawartości katalogu
• Parametry: mkdir [katalog]
• mkdir kat8 - zostanie utworzony katalog kat8
• mkdir kat1 gry - zostanie utworzony katalog kat8 i gry
• mkdir gry/nethach - zostanie utworzony katalog gry a wnim utworzony katalog nethack
  Opis: jest możliwość utworzenia katalogu
• Polecenia związane z plikami: cat
• Przeznaczenie: edytowanie tekstu
• Parametry: cat [parametr] [katalog]
• cat >nowy.w - wpisany tekst jest zapisany do pliku nowy.w
• cat nowy.w > dwa - plik nowy.w kopiujemy do pliku dwa
• cat dwa nowy.w >tr3 - plik nowy.w i dwa (złączony jeden po drugim) kopiujemy do tr3
• cat tr3 > one > two > tree - plik tr3 kopiujemy do one, one do two, two do tree
  Opis: UWAGA przy plikach binarnych grozi ta metoda zawieszeniem terminala lub systemu
• rm
• Przeznaczenie: usuwanie pliku
• Parametry: rmdir [plik(i)]
• rmdir plk1 - usuniencie pliku kat1
• rmdir plk1 plk2 - usuniencie pliku kat1 i kat2
  Opis: jest możliwość usunięcia pliku
• Polecenia związane z kopiowaniem i przenoszeniem, plików i katalogów : mv
• Przeznaczenie: przenoszenie plików
• Parametry: mv [plik] [cel]
• mv qfile /tmp - przenosimy plik qfile do katalogu /tmp
• mv f* kat - przenosimy wszystkie pliki zaczynające się litere f do katalogu kat
  Opis: za pomocą tej komendy możemy także zmienić nazwę
• cp
• Przeznaczenie: kopiujemy plik
• Parametry: cp [plik/katalog] [cel]
• cp plk1 plik198 - kopiujemy zawartość plk1 do plik198
• cp plk1 c - kopiujemy zawartość pliku plk1 do c
  Opis: jest możliwość kopiowania plików i katalogów
• mvdir
• Przeznaczenie: przenoszenie katalogu
• Parametry: mvdir [katalog] [cel]
• mvdir homm3 gry - przenosimy katalog homm3 do gry
• mvdir kosz /tmp - przenosimy katalog kosz do /tmp
  Opis: to polecenie działa podobnie jak mv
• Polecenia związane z procesami: ps
• Przeznaczenie: sprawdzanie komunikatów
• Parametry: ps [parametry]
• ps - zotanie wyświetlone PID TTY STAT TIME COMMAND
  282 1 S 0:02 /bin/login -- root
  285 4 S 0:00 (mingetty)
  286 5 S 0:00 (mingetty)
  287 6 S 0:00 (mingetty)
  301 1 S 0:01 (bash)
  
  399 1 R 0:00 ps
  ps -aux - zotanie wyświetlone
  USER PID %CPU %MEM SIZE RSS TTY STAT START TIME COMMAND
  bin 95 0.0 0.6 896 44 ? S 20:32 0:00 (portmap)
  news 296 0.0 7.9 1580 516 ? S 20:33 0:00 /sbin/innd -p5 -r
  news 300 0.0 0.3 872 24 ? S 20:33 0:00 (overchan)
  jasio 283 0.1 11.0 1012 716 2 S 20:33 0:01 /bin/login -- jasio
  
  jasio 344 0.1 10.1 1220 656 2 S 20:38 0:01 -bash
  asia 358 0.2 10.7 1012 700 3 S 20:39 0:01 /bin/login -- asia
  asia 359 0.1 9.7 1216 632 3 S 20:39 0:00 -bash
  root 1 0.3 1.6 880 104 ? S 20:30 0:04 init
  [...]
  root 465 0.0 6.2 928 404 1 R 20:53 0:00 ps -aux
  ^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^
  USER - uzytkownik procesu
  
  PID - numer identyfikacyjny procesu
  
  TTY - procesy zwiazane z naszym terminalem
  STAT - status procesu
  R - proces dzialajacy (ang. running)
  T - proces zatrzymany (ang. stopped)
  P - proces w stanie spoczynku (ang. page wait)
  D - proces w stanie spoczynku (ang. disk wait)
  S - proces w stanie spoczynku (ang. sleeping)
  
  I - proces w stanie spoczynku (ang. idle)
  Z - proces duch (ang. zombie), zakonczyl sie ale nie rozliczyl
  
  sie jeszcze z procesami nadrzednymi!
  TIME - jak dlugo dziala proces
  COMMAND - nazwa programu, ktorej odpowiada proces
  %CPU - ilosc zaangazowania procesora w procesie
  %MEM - jaka czesc pamieci operacyjnej
  Opis: jeśli chcesz zobaczyć kot jakie procesy wykonuje jest to polecenie dla ciebie
• kill
• Przeznaczenie: zabijanie procesów
• Parametry:kill [parametr] [PID]
• kill 200 - zabija proces z numerem 200 (PID)
• kill -9 200 - jeśli jest oporny i nieche się wyączyć jest to prawie pewny sposób
• kill -9 -1 - zabija wszystkie procesy procesy
• kill -9 0 - !!!samobójstwo!!!
  Opis: wyłączanie procesów
• Polecenia związane z pomocą: help
• Przeznaczenie: wyświetla nam wszystkie polecenia w Linuxie
• Parametry: brak
  Opis: wyświetlenie komunikatów dostępnych w systemie
• man
• Przeznaczenie: pokazuje nam pomoc do programu
• Parametry: man [program]
• man mount - wyświetla pomoc do polecenia mount
  Opis: pomoc do konkretnych programów
• Polecenia związane z kompresją i archiwilizacją: gzip
• Przeznaczenie: kompresuje nam archiwum *.gz
• Parametry: gunzip [parametry] [*.gz]
• gzip arx - tworzy nam zkompresowany plikp arx.gz
• gzip -d arx.gz - odkompresuje nam archiwum arx.gz
  Opis: Można tylko kompresować jeden plik, w przypadku większej ilości trzeba użyć TAR'a
• tar
• Przeznaczenie: achiwizuje nam archiwum *.gz
• Parametry: tar [parametry] [*.tar]
• tar -cvf plik* - archwzuje nam wszystkie pliki do sk.tar
• tar -xvf - rozarchwzuje nam wszystkie sk.tar
  Opis: TAR nie kompresuje nam plików, żeby były z kompresowane trzeba użyć GZIP'a